مهدى محقق

شناسنامه و پيشگفتار 10

مجموعه متون و مقالات در تاريخ و اخلاق پزشكى در اسلام و ايران ( فارسى )

ادبيات دانشگاه تهران ارسال داشتم كه از جملهء آنها مقاله‌هاى زير است : الف : « رازى در طب روحانى » ، مجلهء دانشكدهء ادبيات دانشگاه تهران ، شماره‌هاى 2 ، 3 و 4 ، سال 1345 و شمارهء 1 ، سال 1366 . رازى طب روحانى را براى آن نوشت كه عديل و قرين طب منصورى باشد كه آن ، در طب جسدانى است و عقيدهء او بر اين است كه همچنان كه جسم بيمار نيازمند به پزشك است ، روح بيمار هم به وسيلهء پزشك روح بايد درمان شود . در سال 1345 ، موضوع اين مقاله ، مبناى سخنرانى من در اجلاسيهء سالانهء انجمن شرق‌شناسان امريكا ، در دانشگاه فيلادلفيا قرار گرفت كه پس از آن ، در مجلهء مطالعات اسلامى ، جلد 26 ، سال 1976 ، در پاريس منتشر شد . اين مقاله ، همراه با تحرير انگليسى آن ، در سال 1372 ، به مناسبت نخستين كنگرهء بين‌المللى اخلاق پزشكى ( 23 - 25 تيرماه 1372 ) ، به وسيلهء معاونت امور فرهنگى وزارت بهداشت و درمان و آموزش پزشكى تجديد چاپ شد . هم‌اكنون ، تحرير عربى اين مقاله ، همراه با متن الطب الروحانى رازى كه براساس نسخه‌اى كه در كتابخانهء مركزى دانشگاه تهران موجود است ، با كوشش حقير فراهم شده است و به زودى ، در مجموعهء انديشهء اسلامى ، به وسيلهء مؤسسهء بين‌المللى انديشه و تمدن اسلامى مالزى چاپ و منتشر خواهد شد . ب : « ردّ موسى بن ميمون بر جالينوس و دفاع از حضرت موسى بن عمران ( ع ) » ، مجلهء دانشكدهء ادبيات ، شمارهء 1 ، سال 1346 . ابن ميمون ، پزشك و متكلم يهودى ، گفتهء جالينوس در كتاب منافع الاعضا را كه معتقد است خداوند جاى موى مژه و موى ابرو را نمىتواند با هم عوض كند ، مگر اينكه ديگرگونى در زيرساخت آن فراهم آورد ، رد كرده است . كوشش در تحرير اين مقاله موجب شد كه آشنايى بيشترى با انديشه و آثار ابن ميمون پيدا كند و مقاله‌اى تحت عنوان « ابو عبد اللّه تبريزى و بيست و پنج مقدمهء ابن ميمون » بنويسد كه آن در يادنامهء علىمحمد عامرى ، در سال 1353 منتشر شد و نيز ، متن عربى شرح بيست و پنج مقدمهء ابن ميمون در اثبات ذات بارى تعالى را تصحيح و در سال 1360 ، در مجموعهء سلسلهء دانش ايرانى ، شمارهء 26 منتشر سازد . اين كتاب كه به وسيلهء فيلسوف مسلمان ايرانى اهل تبريز نگارش يافته است ، در سال 1556 ميلادى به زبان عبرى ترجمه شده و در سال 1574 ، در ونيز ايتاليا به چاپ رسيده است . ج : « شكوك رازى بر جالينوس و مسئلهء قدم عالم » ، مجلهء دانشكدهء ادبيات ، شماره‌هاى 2 و 3 ، سال 1366 . در اين مقاله ، كتاب الشكوك على جالينوس كه حاوى ايرادات رازى بر